EMIR 3 clearingdrempels: moet u uw clearingstatus opnieuw beoordelen?

Nieuwe drempels voor OTC-derivaten. Welke posities tellen mee en wanneer moet u opnieuw rekenen?

Sinds 10 november 2026 gelden nieuwe EMIR 3 clearingdrempels voor OTC-derivaten. Ook verandert welke posities meetellen. Daardoor kan uw clearingstatus veranderen terwijl uw derivatenportefeuille gelijk blijft. Volgens ESMA kunt u de nieuwe methode toepassen op uw gebruikelijke jaarlijkse berekeningsmoment.

In het kort

• Financiële tegenpartijen toetsen hun niet-geclearde posities. Voor rente- en kredietderivaten toetsen zij ook hun totale posities.

• Niet-financiële tegenpartijen rekenen voortaan per entiteit. Kwalificerende hedgingcontracten blijven buiten hun berekening.

• Overschrijdt u een toepasselijke drempel, dan moet u dit onmiddellijk melden. Vanaf die melding heeft u vier maanden om de benodigde clearingafspraken in te richten.

Welke posities tellen mee?

Voor financiële én niet-financiële tegenpartijen begint de beoordeling bij de vraag welke contracten onder EMIR als OTC-derivaten kwalificeren. Ook een derivaat dat op een handelsplatform wordt verhandeld, kan daaronder vallen. Controleer daarom de juridische status van de handelsplaats. Ga voor de toets van niet-geclearde posities ook na of het contract via een onder EMIR toegelaten of erkende centrale tegenpartij wordt gecleard.

Een financiële tegenpartij (FC) die haar posities berekent, toetst haar niet-geclearde OTC-posities. Voor rente- en kredietderivaten toetst zij daarnaast haar totale OTC-posities, zowel gecleard als niet-gecleard. De berekening vindt in beginsel plaats op groepsniveau. Voor icbe’s en alternatieve beleggingsinstellingen geldt een berekening op fondsniveau, met waarborgen tegen onderschatting van posities en ontwijking van de clearingplicht. Controleer of alle relevante groepsentiteiten zijn meegenomen. Rekent u op fondsniveau, controleer dan de gegevens per fonds. Leg de uitkomsten van beide toetsen afzonderlijk vast.

Een niet-financiële tegenpartij (NFC) rekent met de niet-geclearde OTC-contracten die zij zelf heeft afgesloten. Zij mag contracten uitsluiten die aantoonbaar risico’s verminderen die rechtstreeks samenhangen met haar commerciële activiteiten of treasuryfinanciering, of met die van haar groep. Een renteswap die het renterisico op een bedrijfslening met variabele rente afdekt, kan daarvoor in aanmerking komen. Leg voor de uitgesloten contracten vast welk risico zij afdekken en hoe u de risicoreductie onderbouwt.

Welke EMIR 3 clearingdrempels gelden?

Waarom twee toetsen voor financiële tegenpartijen?

Financiële tegenpartijen vergelijken bij rente- en kredietderivaten ook hun totale OTC-posities per categorie met een aparte drempel. Daarbij tellen geclearde en niet-geclearde posities samen mee. Niet-financiële tegenpartijen passen alleen de toets voor niet-geclearde posities toe.

Fictief rekenvoorbeeld. De maandultimo-posities van een financiële tegenpartij bedragen over de voorafgaande twaalf maanden gemiddeld € 2 miljard aan niet-geclearde rentederivaten en € 1,2 miljard aan geclearde rentederivaten. De niet-geclearde posities blijven onder de drempel van € 2,2 miljard. De totale posities bedragen € 3,2 miljard en overschrijden de drempel van € 3 miljard. De tweede toets kan dus alsnog tot clearingplicht leiden. Het voorbeeld vergelijkt de twee toetsen onder EMIR 3. Of de clearingstatus verandert ten opzichte van het oude regime, vraagt om een afzonderlijke vergelijking.

U vergelijkt per derivatencategorie de gemiddelde relevante maandultimo-positie over de voorafgaande twaalf maanden met de toepasselijke drempel. De drempels zijn uitgedrukt in bruto nominale waarde. Bij NFC’s kan de verschuiving van groepsniveau naar entiteitsniveau de uitkomst veranderen.

Moet u op 10 november opnieuw rekenen?

Volgens ESMA kunt u uw gebruikelijke jaarlijkse berekeningsmoment aanhouden. Rekent u normaal in juni, dan kunt u de nieuwe methode voor het eerst toepassen in juni 2027. U kunt ook vanaf 10 november eerder herberekenen, bijvoorbeeld als u verwacht dat uw clearingstatus verandert. Vanaf het vervroegde berekeningsmoment volgt u opnieuw een cyclus van twaalf maanden.

Bent u al clearingplichtig en blijft u volgens de nieuwe berekening onder de relevante drempels? Dan blijft uw clearingplicht gelden totdat u tegenover de bevoegde toezichthouder hebt aangetoond dat u aan de voorwaarden voor beëindiging voldoet.

Wat gebeurt er bij een overschrijding?

Overschrijdt u een toepasselijke drempel, dan meldt u dit onmiddellijk aan ESMA en uw bevoegde toezichthouder. Binnen vier maanden na die melding moeten de clearingafspraken zijn ingericht. De clearingplicht geldt voor relevante contracten die meer dan vier maanden na de melding worden aangegaan of genoveerd.

Bij een FC werkt één overschrijding door naar alle derivatenklassen waarvoor een clearingplicht is vastgesteld. Bij een NFC die haar posities berekent blijft de reikwijdte beperkt tot de klassen waarin zij een drempel overschrijdt. Of een individueel contract daadwerkelijk moet worden gecleard, hangt ook af van het product en de status van de tegenpartij.

Laat u een toepasselijke berekening achterwege? Dan moet u dit eveneens onmiddellijk melden. In dat geval strekt de clearingplicht zich uit tot alle derivatenklassen waarvoor die plicht is vastgesteld, voor zover de betrokken contracten aan de voorwaarden voldoen.

Wat kunt u nu doen?

• Bevestig uw FC- of NFC-kwalificatie en bepaal op welk niveau u rekent.

• Controleer welke OTC-posities meetellen en bewaar als NFC de onderbouwing van eventuele hedginguitsluitingen.

• Leg uw berekeningsdatum vast en bewaar de gebruikte gegevens, aannames en uitkomsten.

• Controleer bij een mogelijke statuswijziging uw tegenpartijverklaringen en leg vast wie de melding en clearingafspraken verzorgt.

Wat betekent dit voor uw onderneming en hoe kan DUFINCO helpen?

DUFINCO helpt u beoordelen welke OTC-posities meetellen, of uw clearingstatus kan veranderen en wat dat betekent voor uw documentatie, meldingen en clearingafspraken.

Wilt u weten welke voorbereiding voor uw onderneming nodig is? Neem contact op via info@dufinco.nl of bel 06 512 47 217.

Blijf op de hoogte

Ontvang de DUFINCO-nieuwsbrief voor praktische uitleg over nieuwe wet- en regelgeving en de gevolgen voor uw onderneming.